Column | Beheer in de hoofdrol, maar met welke acteurs?
Assetmanagement stond bij overheden jarenlang weinig in de schijnwerpers. Grote ontwikkelopgaven kregen de aandacht, de budgetten en de bestuurlijke energie. Beheer was er gewoon en kon de openbare ruimte op de achtergrond veilig houden. Dat verandert nu. Lennert van Dien, Teammanager Assetmanagement gemeente Utrecht, geeft zijn visie op dit onderwerp.
Buitenruimte in Nederland van geweldige kwaliteit, maar die kwaliteit is niet gratis. Veel assets bereiken nu een leeftijd waarop groot onderhoud en vervanging noodzakelijk zijn. Tegelijkertijd staan budgetten, maar vooral ook capaciteit onder druk.
Ons vak gaat niet over het creëren van waarde, maar over het behouden ervan. Over het in stand houden van wegen, bruggen, riolering, groen en andere assets waar inwoners dagelijks op vertrouwen. Dat is minstens zo belangrijk als nieuwe ontwikkelingen realiseren, maar het is lang niet zo opwindend voor de meeste mensen.
De verwachtingen blijven hoog, terwijl de ruimte hetzelfde te doen als voorheen kleiner wordt. Dat maakt de discussies scherper en de afwegingen complexer. En daarmee kom je ook nadrukkelijker op de politieke en maatschappelijke radar in beeld.
Als beheer vaker de hoofdrol speelt dan heb je ook de juiste acteurs nodig. Maar het wordt de komende periode steeds lastiger om voldoende assetmanagementprofessionals te vinden én te behouden.
De vervangingsopgave groeit en de maatschappelijke opgaven stapelen zich op, daardoor onstaat concurrentie mensen en middelen. Er komen simpelweg te weinig mensen op de arbeidsmarkt met de juiste, technische achtergrond om zowel de veranderopgaven als de beheeropgaven te bemensen.
Technisch personeel is schaars, maar assetmanagement vraagt ook om mensen die belangen kunnen afwegen, bestuurders kunnen meenemen en complexe keuzes kunnen vertalen naar begrijpelijke scenario's. Professionals die schakelen tussen techniek, management en bestuur. Ook dat is een vak apart.
Wat kun jij doen vanuit je eigen organisatie?
Harder zoeken, meer betalen en inhuren heeft grenzen en lost schaarste niet op. Tekort aan professionals is voorlopig een landelijk gegeven en dit vergt landelijk een stevige aanpak. Maar wat kun je vandaag in je eigen organisatie doen als je de schaarste ziet toenemen?
Assetmanagmentprincipes geven ons wel een paar goede knoppen om binnen je eigen organisatie aan te draaien. Hier zijn er een paar:
1. Help de technisch specialist om tijd vrij te maken voor zijn specialisme
Veel technische specialisten komen terecht in functies waarin ze gecombineerde rollen hebben. Ze zijn soms nog maar weinig met hun technische expertise bezig. Terwijl juist daar vaak hun kracht én hun plezier ligt. Het grootste tekort zit niet bij managers, adviseurs of regelaars, maar bij inhoudelijke expertise.
Denk goed na over het combineren van rollen en verantwoordelijkheden in één functie, de waardering daarvan en ook je groeipaden voor (technisch) professionals. Zorg dat technische professionals zoveel mogelijk tijd kunnen besteden aan hun vak. Investeer daarnaast bijvoorbeeld in mensen die het gesprek met bestuur, management en omgeving kunnen voeren die juist hier plezier aan beleven.
Zo benut je verschillende soorten talenten beter en dit helpt het vergroten van de 'toegepaste capaciteit' die je nodig hebt.
2. Haal kennis uit hoofden en stop die in systemen
De tijd van veertig jaar bij dezelfde werkgever ligt grotendeels achter ons. We moeten minder afhankelijk worden van individuele kennisdragers.
Wanneer een schaarse professional lang moet zoeken naar informatie of als een nieuwe collega opnieuw moet uitvinden wat al bekend was, gaat veel waarde verloren.
Voorkom verspilling. Geef daarom meer prioriteit aan vastleggen van assetinformatie, werkprocessen en informatiemanagement. Dat maakt je team weerbaarder en vergroot het werkplezier.
3. Investeer in het bestuurlijke gesprek
In sommige beheerorganisaties bestaat de neiging om moeilijke vragen van bestuurders zoveel mogelijk te vermijden.
Begrip voor zowel financiele- als capaciteitsknelpunten ontstaat alleen wanneer bestuurders tijdig inzicht krijgen in de keuzes, dilemma's en consequenties van besluiten die zij moeten nemen.
Zoek het gesprek op. Een sterke adviseur die een brug tussen bijvoorbeeld ambities en de assetmanagementwereld kan slaan, levert u Door beheerbaarheid goed mee te wegen in besluitvorming speel je later technische capaciteit vrij voor de problemen die wél onvermijdelijk zijn.
Tot slot
Assetmanagement staat steeds nadrukkelijker in de spotlights. Maar een hoofdrol brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee om na te denken over hoe we onze mensen inzetten in een tijd van structurele schaarste.
Hoe we onze organisaties inrichten, hoe we informatie vinden en hoe we verbinden met het bestuur kan in je eigen organisatie een groot verschil maken.
Welke troeven heb jij zelf in handen om schaarse capaciteit te organiseren de komende jaren?
