Sturen op waarde begint bij risico's beheersen. Terugblik op de tweede CoP Waardengestuurd Werken
"Meer dan 90% van de waardetoevoeging vanuit de openbare ruimte zit in het beheersen van risico's, minder dan 10% in het sturen op opportuniteiten." Met die stelling opende Ype Wijnia van Asset Resolutions de tweede bijeenkomst van de Community of Practice Waardengestuurd Werken, een initiatief van Platform ISOR, Stichting RIONED en CROW Essit.Daarna volgden inspiratie uit Nijmegen en een vooruitblik vanuit Amsterdam.
Twee cycli, één doel: sturen op waarde
Assets in de openbare ruimte vallen pas op als ze niet functioneren. Beheer en onderhoud zorgen ervoor dat de bestaande waarde behouden blijft en dat risico's worden beheerst.
Ype nam de deelnemers mee in hoe je binnen assetmanagement stuurt op waarde. Dat gebeurt in twee cycli die met elkaar verbonden zijn:
- De governancecyclus: hier bepaal je samen met de omgeving welke vraagstukken belangrijk zijn.
- De asset-engineeringcyclus: hier waardeer je de interventies of mogelijke maatregelen.
Sturen op waarde betekent dus continu prioriteren, van strategisch tot operationeel niveau en weer terug. Daarvoor zijn gelukkig instrumenten beschikbaar. Een deel van de ochtend ging over die instrumenten, en de deelnemers gaven aan welke ze interessant vinden voor hun eigen praktijk. Dat is een mooie aanvulling op de ontwikkelagenda.
De rode draad in het verhaal van Ype: wie op waarde wil sturen, moet vooral op de hoofdlijnen letten. Het grootste deel van de waarde, de vraagstukken en het budget zit in een paar grote blokken: het beheersen van risico's, het centrale assetmanagementproces en de dagelijkse operatie. Daar is de meeste winst te behalen.
Wat dat in de praktijk betekent:
- Over 80-90% van de vraagstukken kan via een rechttoe-rechtaan kosten/baten afweging een beslissing genomen worden.
- Er is grote winst te behalen met het stroomlijnen van operationele proces, het soepel laten lopen van de dagelijkse werkzaamheden. Vergeet niet dat hier ca 80% van het budget omgaat.
- Plannen leveren geen waarde op. Pas als er ergens in de openbare ruimte een schop in de grond gaat, kan er waarde worden toegevoegd. Sturen op waarde moet daarom uiteindelijk altijd naar de individuele objecten kijken.
- In de ontwikkelfase leveren beheer en onderhoud toegevoegde waarde door vroegtijdig aan tafel te zitten en actief mee te denken over beheerbewust ontwerpen en beheerbare assets. Samen kom je zo tot de gewenste functionaliteit met de laagste kosten per gebruiksjaar.
- Het is niet mogelijk om waarde toe te voegen zonder kennis over het gebruik van de assets . Ga hierover in gesprek met collega’s in het veld. Zij zijn de handen, ogen en oren op straat.
Keuzes maken in de openbare ruimte: de aanpak van Nijmegen
Inge van den Hoogen (gemeente Nijmegen) zorgde voor een flinke dosis inspiratie. Ze liet zien hoe Nijmegen het maken van keuzes in de openbare ruimte heeft ingericht:
- Portfolio-overleg: hier wordt bepaald welke projecten worden uitgevoerd. Zo gaan schaarse mensen en middelen naar de belangrijkste projecten.
- Opdrachtoverleg per project: de opdrachtgever, de beleidsadviseurs voor thema's als klimaat en biodiversiteit en de wijkregisseurs voor fysiek, sociaal en veilig stemmen samen de ambities en prioriteiten af. Ze gebruiken daarvoor het Nijmeegs ambitieweb, een doorontwikkeling van het ambitieweb van CROW.
- Drie focuspunten per project: dat voorkomt dat ambities zich opstapelen.
Deze werkwijze levert nu al meer focus, meer efficiency en betere opdrachten op.
@Nijmeegs proces in beeld
Naar een integrale en gebiedsgerichte programmering
Joyce van den Hoek-Ostende (gemeente Amsterdam) presenteerde de ideeën van de themagroep 'Vertalen – naar een integrale en gebiedsgerichte programmering'. De centrale vraag van de groep is: hoe maken we waarden zo concreet dat we ermee kunnen werken in onze beheerpraktijk?
De themagroep wil daarvoor een conceptproces opstellen en dat toetsen in een workshop, samen met de assetbeheerders. Dat is een mooi onderwerp voor de agenda van 2027.
Kortom
Het was weer een inspirerende en interactieve ochtend. Kennis delen, van elkaar leren en samen bouwen aan een ontwikkelagenda met impact stonden centraal.
Meer weten over de Community of Practice Waardengestuurd Werken? Neem contact op met Esther Philipsen via esther.philipsen@crow.nl.


