Prioriteringskader openbare ruimte: hoe Delft keuzes vastlegt
Gemeenten staan in de openbare ruimte voor steeds complexere afwegingen. Klimaatadaptatie, mobiliteit, vergroening, beheerbaarheid en budgettaire druk komen samen op dezelfde vierkante meters. Niet alles kan overal tegelijk. Hoe maak je dan onderbouwde keuzes?
De gemeente Delft heeft hiervoor een helder prioriteringskader vastgelegd in de Visie Openbare Ruimte. Dit kader helpt om bij (her)inrichting en beheer van de openbare ruimte richting te geven aan het ontwerpproces en expliciet te maken welke beleidsopgaven op welke plek voorrang krijgen.
Van ambitie naar afweging
In de visie is benoemd dat ambities zich kunnen opstapelen en soms met elkaar botsen. Het prioriteringskader maakt inzichtelijk hoe Delft hiermee omgaat en voorkomt dat elke locatie opnieuw een open discussie wordt zonder duidelijke koers. Zoals Marieke Dijkhuizen van de gemeente Delft aangeeft:
“De visie biedt naast ambities voor de openbare ruimte een belangrijk prioriteringskader. Dit kader maakt het makkelijker om de soms lastige keuzes in de openbare ruimte te maken en te beargumenteren als niet alles past. Bijzonder is ook dat de visie al na twee jaar voor het eerst wordt geëvalueerd en daarna elke vier jaar.”
De kracht zit dus niet alleen in het stellen van prioriteiten, maar ook in het expliciet maken en periodiek herijken daarvan.
Indeling naar type openbare ruimte
Delft onderscheidt drie typen openbare ruimte:
- Openbare ruimte met een stedelijke functie
- Openbare ruimte met een wijkfunctie
- Openbare ruimte met een buurtfunctie
Per type zijn acht beleidsopgaven geprioriteerd en is een top vijf van beleidsopgaven uitgewerkt. De prioriteiten verschillen per type openbare ruimte. Daarmee is vastgelegd dat niet elke plek dezelfde inrichting of focus hoeft te krijgen. Wat in een stedelijke hoofdstructuur zwaar weegt, kan in een buurtstructuur van minder groot belang zijn.
Toepassing in projecten en beheer
Het prioriteringskader wordt toegepast bij:
- Gebiedsontwikkelingen
- Herinrichting van bestaande openbare ruimte
- Planvorming voor ontwerp, realisatie en beheer
Wanneer niet alle prioriteiten gerealiseerd kunnen worden, vraagt de visie om een onderbouwing. Afwijken mag, mits dit gemotiveerd gebeurt. Dat zorgt voor transparantie in de besluitvorming en helpt om intern en bestuurlijk het gesprek te voeren op basis van vastgestelde uitgangspunten.
Wat kunnen andere gemeenten hiervan leren?
Dit praktijkvoorbeeld laat zien dat prioriteren geen abstract beleidsstuk hoeft te zijn. Door expliciet te maken welk type openbare ruimte je onderscheidt en welke opgaven daar leidend zijn, ontstaat rust in het proces en duidelijkheid in de uitvoering.
Voor professionals in beheer en ontwikkeling biedt dit houvast: minder ad-hockeuzes, meer samenhang en beter uitlegbare afwegingen. Juist in een tijd van schaarste aan ruimte, mensen en middelen is dat essentieel.
Lees het volledige document
Het volledige prioriteringskader, inclusief de uitwerking per type openbare ruimte en de koppeling met andere beleidsopgaven, is te vinden in de Visie Openbare Ruimte van Delft [link].
Wil je meer informatie of heb je vragen over het prioriteringskader? Neem dan contact op met Marieke Dijkhuizen, Programmamanager beheer openbare ruimte Delft (mdijkhuizen@Delft.nl).
